İbni Haldunun Hayatı ve Düşünceleri

İslam Uygarlığı, orta çağın genel kültür durumuna bağlı olarak dini bir uygarlıktır. İslam Uygarlığının yetiştirmiş iki önemli düşünürü, Türkistanda 10. yy.da yetişmiş bir Türk filozofu olan Farabi ile, 14. yüzyılın sonlarına doğru Tunusta yetişmiş

İbni Haldun; 14. yy.da Endülüste yaşamış İslam Uygarlığının yetiştirdiği önemli bir düşün adamıdır.

1) FINDIKOĞLU Z. F.: İbni Haldunun Hayatı ve Fikirleri, İş Mecmuası sf. 14-17, İstanbul, 1937. İbni Haldunun hayatı hakkında geniş bilgi için bkz. UGAN Zakir Kadirî, İbni Haldun:Mukaddime Çevirisi 2.bası önsöz sf. 1-4 İstanbul, 1968-1970.

Akl-i Siyaset: Akli siyaset, insanların akılları ile bulunup koydukları kanunların devleti yönetme türüdür. Bilgiye ve akla dayanan bir yönetme söz konusudur. Kamu yararına çalışır. İslami devletler, akıl dışı ilahi emirlerle yönetildiklerinden

İbni Halduna göre; yerleşik cemiyeler siyasi örgütlemenin yani devletin kuruluşundan hemen sonra veya devletle beraber ortaya çıkarlar. Göçebe cemiyetler ise, zamanla kuvvet ve servet kazandıktan sonra, bir yerleşik hayata geçerler.

İbni Haldunun, incelediği konular toplumbilim alanına giren konulardır. Düşünüre göre toplum haline gelme bir zorunluluktur. İnsanların fert olarak gelişimi,

İslam;da düşünce hayatının merkezleri arasındaki fikir farklılıkları, çok yönlü bir görünüm arzeder. Bu görünümü incelemek, açıklığa kavuşturmak yüzlerce yıl süren dev bir çabanın konusu olmuştur. Burada doğrudan İbni Haldun;un metoduna geçmeden önce

İbni Haldun;un orijinalliği konusu, bütün İbni Haldun inceleyicileri için başta gelen bir sorun olmuştur. İbni Haldun;un orijinalliği muhtelif açılardan ele alınmaktadır.

İbni Haldun, çok yönlü bir düşünürdür. Bu özelliğinden dolayı İbni Haldun;u, çeşitli bilim dalları kendilerinden saymışlar ve bunu ispat için çeşitli gerekçeler ileri sürmüşlerdir.